Μέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων- "Άξον κι ατό"

Γράφει η Έλενα Αρτζανίδου / Εκπαιδευτικός-Συγγραφέας / helenarzan@gmail.com

 Κλείνω το βιβλίο από τη μαρτυρία του Παντελή Αναστασιάδη, (ΠΑΝΤΕΛ-ΑΓΑ) Καπετάνιου του Ποντιακού Αντάρτικου, «Μνήμες του ποντιακού Έπους 1913-1922», ένα ακόμη βιβλίο που στοχεύει στην ανάδειξη του εγκλήματος της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και κυρίως της αντίστασής τους. Από τη μαρτυρία του Παντέλ-Αγά, που κατέγραψε ο ίδιος και σήμερα δε ζει την περίοδο 1962-1965 στο Ποντολίβαδο Καβάλας, μπορούν οι νεότεροι να μάθουν, αλλά και να μεταφερθούν από την ζωντανή περιγραφή και τα λεπτομερή στοιχεία του στα ορμάνια και στις περιοχές της Σαμψούντας, Πάφρας, Έρπας και Αμασείας. Αλλά και να μάθει για την αντίσταση των παλικαριών στη βία των Νεότουρκων, στον αγώνα τους μέχρι που φτάσουν στην Ελλάδα.

Κλείνω το βιβλίο και φέρνω στη μνήμη μου τη γνώριμη μορφή της γιαγιάς μου από την Ορντού, ενώ στα αυτιά μου θαρρώ πως ακούω τη φωνή της, και όμως εκείνη δεν είναι εδώ, δώδεκα χρόνια πριν προτίμησε να ταξιδέψει στους ουρανούς και να μου αφήσει όμως για πάντα τις ιστορίες της, παρηγοριά και χρέος.

«Έλενη, κάθκα αδακά, θα λέγωσε κατ».
Ωχ! Σκέφτομαι πως πάλι η γιαγιά θα με στριμώξει για να μου διηγηθεί κάποιες από τις παλιές της ιστορίες από την πατρίδα. Κάνω να αντιδράσω με τη δικαιολογία πως τις έχω ξανακούσει.
«Έλα πούλιμ, άξον και ατό, κι πασάτο τ’ άλλ την φορήν».
Ευτυχώς σίμωσα κοντά της και έγινα μάρτυρας μιας ακόμη ιστορίας από τη δική της αλησμόνητη πατρίδα.
«Η Ορντού ήταν πολύ όμορφη. Νερά, λεύκες στόλιζαν τον τόπο. Γυναίκες και άντρες ερωτεύονταν. Παιδιά ερχόταν στη ζωή. Διασκεδάζαμε, δουλεύαμε και οι Τουρκάντ’ ζούσαν κοντά μας. Φιλικοί και ήσυχοι όλα τα χρόνια που θυμάμαι. Ώσπου ένα πρωινό αρκετές μέρες πριν μαυρίσει ο ουρανός και η πόλη πνιγεί από τις κραυγές και το κλάμα, ο θείος μου με έστειλε μαζί με τον αδερφό μου να βοσκήσω το κοπάδι μας. Το είχα ξανακάνει. Απομακρυνθήκαμε από το χωριό και ανεβήκαμε στο λόφο. Κόντευε μεσημέρι όταν είδα ξαφνικά πέντε άγνωστους να μας πλησιάζουν και να μας κυκλώνουν. Οι φωνές μας δεν μπόρεσαν να φτάσουν σε κανέναν από τους δικούς μιας και ήμασταν μακριά, έτσι μας άρπαξαν και γρήγορα μας απομάκρυναν με το κοπάδι. Τρέμαμε όταν μας πέταξαν σε βαθύ χαντάκι. Ο Μικρός κόλλησε στην αγκαλιά μου και δε σταμάτησε να κλαίει μέχρι που ακούσαμε πάλι τις δυνατές φωνές τους. Θυμάμαι μέχρι και τώρα τα λόγια τους καθώς οι Τούρκοι που μας άρπαξαν μάλωναν για την τύχη μας. Ένας μόνο από όλους δε συμφωνούσε με τους υπόλοιπους.
«Πήραμε το κοπάδι, τα παιδιά πρέπει να τα εξαφανίσουμε».
«Μα τι μας έκαναν, ας τα αφήσουμε», έλεγε ο υπερασπιστής μας.
«Νωρίς το πρωί πριν φύγουμε με τα ζωντανά θα τελειώνουμε με τα τζαναβάρια».
Αυτό το τελευταίο τους έκανε να μαλώσουν. Τελικά κάποια στιγμή σώπασαν.
«Να δεις πως θα μας σκοτώσουν» μου ψιθύρισε ο Μικρός και ξέσπασε σε βουβό κλάμα. Το έσφιξα στην αγκαλιά μου και έκλαψα μαζί του μέχρι που «Έλενη έρθεν ο φέγγον και κοιμέθαμεν».
Την επόμενη μέρα μας ξύπνησαν δυνατές κραυγές. Στην αρχή πίστεψα πως ήταν οι άγνωστοι, όμως όταν οι φωνές πλησίασαν κατάλαβα μαζί και Μικρός πως ήταν οι δικοί μας που μας αναζητούσαν. Αργότερα και όταν μας έβγαλαν οι δικοί μας μάθαμε πως τους είχαν πιάσει στον ύπνο και ο ένας από τους πέντε έδειξε που μας είχαν κρύψει. Ήταν ο υπερασπιστής μας.
Μέρες μετά ξεκίνησε το κακό με τους Τούρκους να καίνε και να σφάζουν κάθε δικό μας άνθρωπο. Η τύχη αυτή τη φορά, Έ-λενη δε θα ήταν μαζί μου. Λίγες μέρες αργότερα θα έχανα την πατρίδα, τη μάνα, τη μεγάλη μου αδερφή για πάντα και τον Μικρό».
«Ναι, όμως, γιαγιά σου υπόσχομαι πως η ιστορία σου από την Ορντού, αυτή και άλλες που μου έχεις εμπιστευτεί δεν θα χαθεί», της υποσχέθηκα «θα την κουβαλώ στη μνήμη μου και θα τη διηγούμαι στα δικά μας παιδιά αλλά και στους άλλους που θα ακολουθήσουν».
*Πριν η γιαγιά η Μαρίκα πεθάνει ήμουν μόνη μαζί της στο μικρό δωματιάκι καθώς ψυχορραγούσε. Θυμάμαι που άνοιξε τα μάτια της και με κοίταξε μετά με όση δύναμη διέθετε μου ζήτησε:
«Έ-λενη θέλω να σκούμε», μου είπε ικετευτικά, αλλά ήξερα πως δεν μπορούσε να σταθεί και πολύ περισσότερο να περπατήσει. Η επιμονή της με έπεισε και τη σήκωσα
«Θέλω να ελέπω οξουκά. Να λέπω την πατρίδα μ’», μου είπε και κοίταξε από το παραθυράκι, έμεινα να την κρατώ ακίνητη και αδύναμη να την μεταφέρω πίσω στο κρεβάτι…
«Την πατρίδα πούλιμ». Δυο μέρες μετά πέθανε.

*Η ιστορία της γιαγιάς πρωτοδημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη», στις 17 Μαΐου 2004. Η εισαγωγή είναι καινούργια αλλά και στην ιστορία της γιαγιάς έγιναν κάποιες βελτιώσεις, ενώ η δική μου μαρτυρία στο τέλος είναι καινούργια. Τα όποια λάθη στη διατύπωση των Ποντιακών εκφράσεων δεκτά μιας και δεν ξέρω να γράφω και πολύ περισσότερο να καταλαβαίνω τον γραπτό ποντιακό λόγο.

Διαβάστε το thinkfree εδώ:

http://www.thinkfree.gr/opinions/%CE%AC%CE%BE%CE%BF%CE%BD-%CE%BA%CE%B9-%CE%B1%CF%84%CF%8C

Το τραγούδι!

Μια νέα στήλη για το Μυθιστόρημά μου "Γκασταρμπάιτερ, η οδυνηρή φυγή",πατήστε εδώ:
http://ardjanidou.psichogios.gr/p/blog-page_18.html 
για διαβάσετε για το βιβλίο και να δείτε.
Μυθιστόρημα ΥΠΟ ΕΚΔΟΣΗ μέσα Μαΐου. 

Γκασταρμπάιτερ,η οδυνηρή φυγή

Αληθινή ιστορία.

Συγγραφέας:Έλενα Αρτζανίδου

Εκδόσεις ManusScripta,Κύπρος

Δεύτερη μέρα βρίσκομαι στην Κτηνιατρική Σχολή ΑΠΘ, με τη Λογοτεχνία ως δυναμικό εργαλείο στο πρωτότυπο πρόγραμμα μας.

 Σήμερα ο Αγγελιοφόρος γράφει για το πρόγραμμα" Φιλαναγνωστικές δράσεις με τα ζώα της Συντροφιάς".Το πρόγραμμα το πρωτοσυζητήσαμε ακριβώς πέρσι 2011, τέτοιες μέρες με τον αγαπητό φίλο Πασχάλης Φορτομάρη, Καθηγητή της Κτηνιατρικής Σχολής ΑΠΘ,υποσχεθήκαμε πως αν την επόμενη χρονιά πάνε όπως θέλουμε στον εργασιακό μας χώρο τα πράγματα θα υλοποιούσαμε στα πλαίσια της Κτηνιατρικής εβδομάδας το πρόγραμμα που φέτος τελικά υλοποιούμε.Μαζί με όλες τις υποχρεώσεις μου στη Λέσχη Ανάγνωσης Εκπαιδευτικών, μαθητών και φοιτητών "Αχ.Καψάλης', υπήρχε και αυτή η δέσμευση.Τελικά ο σχεδιασμός, απαιτούσε να μελετήσω όσα περισσότερα βιβλία παιδικής λογοτεχνίας μπορούσα για να καταλήξω σε ποια θα κατέληγα.Θεματολογία τα ζώα συντροφιάς,εκδότες οι τέσσερις που συνεργαζόμαστε στενά στο blοg:Βιβλία και Βιβλιοφιλία"δηλ.Ψυχογιός,Πατάκης,Διάπλαση και Μεταίχμιο. Όταν αποφάσισα ποια, η μέθοδος και ο τρόπος παρουσίασης στο μαθητικό κοινό με πήρε περισσότερο χρόνο αλλά άξιζε.Τρεις μήνες εργασίας,άλλες τόσες επαφών και λεπτομερειών.Το αποτέλεσμα μέχρι και την ολοκλήρωση σήμερα της δεύτερης μέρας συγκινητικό, ενθαρρυντικό.Το πλήρες πρόγραμμα θα αναρτηθεί από Δευτέρα και τότε θα δείτε και τα βιβλία και όλο το περιεχόμενο των δράσεων.Ευχαριστώ τον φίλο Πασχάλη Φορτομάρη που με εμπιστεύτηκε, πρέπει να αναφερθώ πως το πρώτο μέρος του προγράμματος αφορά την ιστορία της Σχολής, αλλά και το ερευνητικό μέρος που αφορά τα ζώα, αυτό παρουσιάζεται από τον ίδιο καθηλώνοντας μικρούς και μας τους ενήλικες.Ευχαριστώ επίσης τον πρόεδρο και τα μέλη ΔΕΠ της σχολής που αποδέχτηκαν τη συνεργασία μας,τους φοιτητές της Σχολής που είναι καθημερινά κοντά μας και συμμετέχουν όπου μπορούν και τη Γραμματεία της Σχολής με το Μανώλη να φροντίζει τις λεπτομέρειες.Η θερμή φιλοξενία τους είναι εντυπωσιακή.Όσο για τους 80 πρώτους μαθητές της Δ/νσης Π.Ε Αν. Θεσσαλονίκης, έχω να πω πως οι μαθητές και οι μαθήτριές, τόσο κατά την συμμετοχή τους στα εργαστήρια της Σχολής όσο και στο πρόγραμμα ευαισθητοποίησης μέσα από τη λογοτεχνία, είναι συγκλονιστικοί και να σκεφτείτε πως το πρόγραμμα για κάθε τμήμα διαρκεί δύο ώρες και 30΄.Οι απαντήσεις τους αλλά και τα ερωτήματά τους μας κάνουν να ελπίζουμε στο αύριο. Επίσης ευχαριστώ και τους τέσσερις εκδότες για την αναταπόκρισή τους και πάλι και για τη δωρεά ενός βιβλίου σε κάθε τμήμα που συμμετέχει στο πρόγραμμα μας, αλλά και στη διάθεση περισσοτέρων βιβλίων προς εμένα,δωρεά φυσικά στη Λέσχη Ανάγνωσης που είμαι υπεύθυνη, ώστε να μπορέσω να διαβάσω για να επιλέξω ένα από κάθε εκδότη λαμβάνοντας υπόψη σε κάθε βιβλίο τη λογοτεχνική του αξία.Αν προκαλούν προβληματισμό ως προς το στόχο μας, αν προκαλούν ευχαρίστηση, αν μπορούν να υποστηρίξουν το στόχο που έθεσα,αν απευθύνονται στην ηλικία των παιδιών Δ΄,Ε΄,ΣΤ΄ τάξης, αν μπορούν να λειτουργήσουν στο χώρο και στο χρόνο κατά την υλοποίηση.

Και το τελευταίο αλλά μεγάλο ευχαριστώ το οφείλω στον Δ/ντή Π.Ε Αν Θεσσαλονίκης κ. Μιχάλη Καλογραία, που για μια ακόμη φορά υποστήριξε και αυτή την πρόταση μου άρα τη δράση μας ως Λέσχη Ανάγνωση Εκπαιδευτικών ,μαθητών και φοιτητών "Αχ.Καψάλης''.

Σήμερα Δευτέρα 14/5/2012 και οι φιλαναγνωστικές προτάσεις όπως παρουσιάστηκαν:
http://filanagnosiaprogram.blogspot.com/2012/05/blog-post_14.html

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΑ ΚΟΊΝΑ ΣΤΟΝ ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟ ΕΝΩ ΣΑΣ ΠΑΡΑΘΕΤΩ  ΕΝΑ ΠΙΟ ΣΥΝΤΟΜΟ ΚΟΜΜΑΤΙ ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ:

http://www.agelioforos.gr/default.asp?pid=7&ct=10&artid=137295

...Το πρόγραμμα με τίτλο «Φιλαναγνωστικές δράσεις με τα ζώα της συντροφιάς» διοργανώνεται από τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης και τη Λέσχη Ανάγνωσης «Αχιλλέας Καψάλης», στο πλαίσιο της συνεργασίας με την Κτηνιατρική Σχολή του ΑΠΘ. Στόχος είναι να γνωρίσουν οι μαθητές μία πανεπιστημιακή σχολή, αλλά και να ευαισθητοποιηθούν μέσα από λογοτεχνικές ιστορίες, όπως ανέφερε στον «Α» η υπεύθυνη της Λέσχης Ανάγνωσης, Ελενα Αρτζανίδου, προσθέτοντας πως επιδιώκεται να καλλιεργηθεί ο «σεβασμός σε μία άλλη ζωή».

Παρουσιάσεις

Μέχρι την Παρασκευή, συνολικά 170 μαθητές από σχολεία κυρίως της ανατολικής Θεσσαλονίκης θα επισκεφτούν τους χώρους της Κτηνιατρικής, στο πλαίσιο της «Κτηνιατρικής Εβδομάδας». Χτες, μετά τους μαθητές της Καλαμαριάς, πήραν τη... σκυτάλη παιδιά από το Δημοτικό Ακροποτάμου