Aya,καλοσύνη ή φεγγάρι;

ΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ Γράφει η Έλενα Αρτζανίδου / συγγραφέας-εκπαιδευτικός / ardjanidou.psichogios.gr

Aya,σχέδιο ή θαύμα;

Aya, πουλί, μελωδία, καλοσύνη ή φεγγάρι;

Aya,έτσι τιτλοφορείται το βιβλίο που συνέγραψαν μαθητές και μαθήτριες, γονείς και εκπαιδευτικοί του Δημοτικού Σχολείο Αγίων Αναργύρων «Μιχάλης Κακογιάννης», Λάρνακα-Κύπρος.

Το βιβλίο έφτασε στα χέρια μου και από τις πρώτες σελίδες διαβάζοντας τους συντελεστές για τη δημιουργία του, το σκοπό που έθεσαν από κοινού οι μαθητές/μαθήτριες, εκπαιδευτικοί, γονείς και κυρίως από τον ευφάνταστο τίτλο του μπήκα στον πειρασμό και αμέσως προχώρησα μέχρι τέλους την ανάγνωσή του.

Μια ιστορία για την προσφυγιά του σήμερα με αναφορές στο χθες.

Μια ιστορία με ήρωες παιδιά τον Αχμέντ και την Aya, που οι συγγραφείς του αποφασίζουν να τους  φέρουν από την κατεστραμμένη από τον πόλεμο Συρία, αλλά και ήρωες ενήλικες εθελοντές από την Ελλάδα, τον Άρη, την Αφροδίτη, τοποθετώντας τους σε κάποιο νησί που δεν το ονομάζουν, και σωστά, αντ΄αυτού φωτογραφίζουν πολλά νησιά μαζί που δέχτηκαν κύματα προσφύγων και ανέδειξαν το πρόσωπο της ανθρωπιάς, αλλά και λίγων που τους δέχτηκαν υποτιμητικά και με στοιχεία ξενοφοβίας

Μια ιστορία που ο πόλεμος γεννά τον φόβο και τον πόνο. Ο πόνος τον ξεριζωμό. Ο ξεριζωμός με τη σειρά του αγγίζει ανθρώπους και προκαλεί συναισθήματα άλλοτε θλίψης, οργής, παραίτησης, ανάτασης ψυχής, άλλοτε μίσους και έχθρας, αλλά και πράξεις συμπαράστασης, ενσυναίσθησης, ότι δηλαδή αποσκοπεί να πετύχει το βιβλίο και το πετυχαίνει.

Οι συγγραφείς, τα παιδιά του Δημοτικού Σχολείου Αγίων Αναργύρων «Μιχάλη Κακογιάννη» προς τιμή τους, καταφέρνουν να πλάσουν μια ηρωίδα την Aya, που μπορεί να υπάρχει ή και να είναι και στη φαντασία του μικρού πρόσφυγα Αχμέντ, που φτάνει μόνος μέσα σε μια βάρκα, και είναι αυτή που του κρατά το χέρι για να γίνει ο φάρος του, ο φάρος σε κάθε βασανισμένο παιδί που ζει τον όλεθρο μέσα από τον πόλεμο και άθελά του παίρνει το δρόμο της προσφυγιάς. Μια ηρωίδα που φυσά τη δύναμη στον μικρό ήρωα για να διατηρηθεί στη ζωή και συνάμα να δει το μέλλον του κοιτάζοντας ψηλά και με δύναμη προς το αύριο.

Ενδιαφέρουσα πλοκή, ήρωες αληθινοί, λόγος που ρέει και προκαλεί τον αναγνώστη να αναρωτηθεί, να αντιληφθεί το πρόβλημα, να πάρει θέση δηλαδή όλα όσα στοχεύει αυτή η δράση του Σχολείου μέσα από αυτή την έκδοση, την ανάδειξη του μεγαλύτερου προβλήματος των τελευταίων χρόνων με το όνομα βίαιος ξεριζωμός, και να προκαλέσει συναισθήματα, αλλά και να γεννήσει θετικές δράσεις μέσα στην κοινωνία προς όλους τους κατατρεγμένους που ο πόλεμος των δυνατών γέννησε αδιαφορώντας για το πιο πολύτιμο αγαθό, τη ζωή και την ποιότητά της.

Η εικονογράφηση μια συνεργασία των εμπλεκόμενων μαθητών/μαθητριών και του Τμήματος Τεχνών του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου γεννά δικές της αναγνώσεις και συναισθήματα.

Μια προσπάθεια που αγκαλιάστηκε και έγινε πράξη με την υποστήριξη της UNHCR, αλλά και χορηγών όπως της Συνεργατικής Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου και της CYNVESTCO, αποδεικνύοντας πως όταν πολλοί μαζί θέλουν πολλά όμορφα μπορούν να συμβούν όπως και αυτή εκδοτική παραγωγή που η ιστορία της φιλοδοξεί και σίγουρα το μπορεί να κερδίσει πολλούς αναγνώστες και πάνω από όλα να προκαλέσει σκέψεις και συναισθήματα αγάπης και προσφοράς.

Ένα βιβλίο για μεγάλα παιδιά και ενήλικες που θα διαβαστεί στο σπίτι ,στο σχολείο στη Βιβλιοθήκη.

Μια ιστορία που θα προκαλέσει τον αναγνώστη και στο τέλος σίγουρα θα αναζητήσει το αστέρι του που καρέ καρέ θα φωτίσει όλη τη ζωή του για να  σταματήσει και σε ζωές αγνώστων, αλλά τόσο οικείων που η προσφυγιά γέννησε. Ζωές που για να κάνουν το επόμενο βήμα σίγουρα τον χρειάζονται.

Ζωές που θα μπορούσε να ήταν και η δική τους.

Aya, προτείνεται και επιβάλλεται να διαβαστεί και κυρίως να γίνει παράδειγμα προς μίμηση, η κίνηση όλων αυτών των παιδιών, εκπαιδευτικών και γονέων του Δημοτικού Σχολείου Αγίων Αναργύρων «Μιχάλης Κακογιάννης», για τον τρόπο που επέλεξαν να συνομιλήσουν με την κοινωνία και να ζητήσουν να ανοίξουν δρόμοι όπου τα δικαιώματα, η αλληλεγγύη, η προσφορά θα πρέπει να επαναπροσδιοριστούν και να γίνουν ο Φάρος σε κάθε πολιτεία, σε κάθε χώρα.

Σημείωμα της Έλενας Αρτζανίδου

Aya!

Κάπου εκεί στο 2012 βρέθηκα καλεσμένη στη Λευκωσία σε μια περιοδεία σε σχολεία της πόλης,αλλά και σε μια απογευματινή συνάντηση-εργαστήριο Δημιουργικής γραφής με εκπαιδευτικούς με το μοντέλο είκονα- ερέθισμα-συγγραφή.

Η γνωριμία μου με την εκπαιδευτικό Δώρα Χρίστου, από τη Λάρνακα είχε ως αποτέλεσμα ύστερα από πέντε χρόνια να επικοινωνήσει μαζί μου, με αφορμή το βιβλίο "aya", που έγραψαν σε συνεργασία μαθητές και μαθήτριες του Δημοτικού Σχολείου Αγίων Αναργύρων "Μιχάλης Κακογιάννης", γονείς και εκπαιδευτικοί. Στην επικοινωνία αυτή μου ζητήθηκε αν μπορούσα να το διαβάσω και στη συνέχεια να τους στείλω την βιβλιοάποψή μου, όπως και έκανα με μεγάλη χαρά.

Το βιβλίο γράφτηκε με αφορμή την φωτογραφία ενός παιδιού που μόλις φτάνει πρόσφυγας, από τον βραβευμένο Έλληνα φωτορεπόρτερ Άγγελου Τζωρτζίνη 2015.

Ich komme!

Ich komme

  Χρειάστηκαν 14 μήνες προετοιμασίας για αυτό το ταξίδι που πλησιάζει.
Από 31/5 και για πέντε μέρες(31/5-4/6) στο Dusseldorf ,Μέντεν, Νόϊς, Κούμερζμπαχ, κοντά σε μαθητές και μαθήτριες του Αμιγές Δ.Σχολείου Ντύσσελντορφ, αλλά και με τμήματα μητρικής γλώσσας και ενήλικες.
Πρωινά και απογεύματα-foul time, θα ζήσουμε με τους ήρωες μου:Με τη δύναμη του Αργύρη του Γίγαντα, τον αγώνα του Σήφη και το Καράβι της γιορτής, της αντίδραση της Μαλένα και του Τζίμη από τα Ψηλά τα χέρια, οι Φίλοι σε ξένο τόπο, την προσπάθεια της Κίττυ από τα Μυστικά και Ψέματα, αλλά και με τους Γκαστραμπάιτερ, η οδυνηρή φυγή δίπλα με τις Σιωπηλές σκιές και και... και τα βιβλία δεν έχουν τελειωμό.
Το πρόγραμμα:
Από Τετάρτη 31/5 μέχρι Παρασκευή 3/6, όλα τα πρωινά στο Αμιγές Δημ.Σχολείο Dusseldorf κοντά στους μαθητές/μαθήτριες με τη λογοτεχνία να πρωταγωνιστεί.
Απόγευμα Τετάρτης με τα τμήματα Μητρικής Γλώσσας στο Μέντεν.
Απόγευμα Πέμπτης 1/6 με τα τμήματα Μητρ.Γλώσσας στο Νόϊς .
Απόγευμα Παρασκευής 2/6 με τα τμήματα Μητρ. Γλώσσας στο Dusseldorf.
Απόγευμα Σαββάτου 3/6 με τα τμήματα Μητρ.Γλώσσας στο Κουμερζμπαχ.
Και Κυριακή πρωί ...
Και όλα αυτά από τον ακούραστο Ηλία Τάκη, βιβλιοπώλη Νυρεμβέργης, που ξέρει να οργανώνει λογοτεχνικές συναντήσεις.
Που το ξέρω; Μα είναι η έκτη μας περιοδεία και τον έχω ζήσει από κοντά. Βιταμίνες και οι δυο και αντέχουμε!.Και για τα τμήματα Μητρικής γλώσσας στο Κούμερζμπαχ, το κάλεσμα διοργάνωσε και μας προσκάλεσε η αγαπημένη φίλη και φιλόλογος των μαθητών, Λίζα Πεντζερετζίδου, γνωριστήκαμε από το προπέρσινο ταξίδι και δέσαμε.
Υπάρχουν και άλλοι πολλοί που έβαλαν τα δυνατά τους και τους ευχαριστώ.
Καλή αντάμωση!

Η βιβλιοσυνάντηση στο Ρόδο ολοκληρώθηκε.

Στο Βιβλιοπωλείο Αλφαβητάρι με απίστευτη καταιγίδα και όμως ήταν εκεί παιδιά και γονείς, αλλά και όλες μου οι φίλες.
Ευχαριστώ από καρδιάς τα παιδιά και όλους/όλες που ήσασταν εκεί.Γεωργιά Μανιά
ο χώρος σου ζεστός,πανέμορφος όπως και η φιλοξενία σου. 
Σε ευχαριστώ.

O Άγης ο Μαθημάγος στο teacherland.

Άγης ο Μαθημάγος

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 05-10-2015

H Teacherland εγκαινιάζει μία νέα σειρά άρθρων που αφορούν τη βιβλιοπρόταση. Είναι βιβλία που εμείς έχουμε διαβάσει, έχουν να κάνουν με την εκπαίδευση και επειδή μας άρεσαν, παίρνουμε το θάρρος να σας τα εκθέσουμε και να εκτεθούμε μαζί τους!

Είναι μεγάλη μας χαρά που η κυρία Αρτζανίδου (συνάδελφος εκπαιδευτικός και συγγραφέας) μοιράζεται μαζί μας μια μικρή ιστορία για τη γέννηση του Μαθημάγου. 

Όλα ξεκίνησαν τον Οκτώβριο του 2012 την περίοδο που ήμουν υπεύθυνη  Φιλαναγνωσίας...

Περισσότερα teacherland

Η λογοτεχνία δεν έχει διαχωριστικές γραμμές.

Έλενα Αρτζανίδου: «Μπορούμε να έχουμε καλύτερες γενιές αν πετύχουμε και φτιάξουμε συνειδητούς αναγνώστες»

Συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη //

«Ποτέ να μην ξεχνάς ποια είσαι και από πού έρχεσαι», «να κοιτάς τους ανθρώπους πάντα στα μάτια και να μην τους υποτιμάς», θυμάται τις συμβουλές του πατέρα της και η Έλενα Αρτζανίδου μας μιλά για το παιδικό και το εφηβικό βιβλίο, τη φιλαναγνωσία, τον τρόπο που φτάνει ως εμάς η ιστορία, για την λογοτεχνία, τελικά.

-Κυρία Αρτζανίδου, πώς αρχίζει η συγγραφή μιας νέας ιστορίας;

Βρίσκομαι σε μια μόνιμη αναζήτηση την περίοδο που αναζητώ την ιστορία μου. Με όλες τις αισθήσεις σε εγρήγορση. Είναι η πιο επώδυνη περίοδος.Περισσότερα fractal

Διαβάσματα και thinkfree

«Κύριε Χρόνε, σου έχω πολλά παράπονα», Αλεξάνδρα Μητσιάλη, εικονογράφηση: Έφη Λαδά, εκδόσεις Πατάκη

ΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ / Γράφει η Έλενα Αρτζανίδου

…Νομίζω, κύριε Χρόνε, τα έχεις μπλέξει λίγο τα πράγματα.

Η θεία μου η Κατερίνα, που είναι τριάντα χρονών, σε κυνηγάει και θέλει να σ’ έχει ολότελα δικό της, μα δεν της είσαι ποτέ αρκετός κι όλο λέει:...Περισσότερα thinkfree

«Βρες ποιος είμαι!», Μάκης Τσίτας, εικονογράφηση: Λίλα Καλογερή, εκδ. Πατάκης

ΔΙΑΒΑΣΜΑΤΑ / Γράφει η Έλενα Αρτζανίδου

Μήπως τότε είσαι ο ξακουστός βασιλιάς Αλεβουζάν,που κάθε Πρωτοχρονιά χαρίζει φλουριά σε όλους τους κατοίκους της χώρας του;

-Ούτε,ούτε...Περισσότερα thinkfree

27/1/2015

Magnesianews...

Συνέντευξη magnesianews και στον Ηλία Κουτσερή
...Η χαρά της γραφής είναι αυτό που με εξυψώνει στην αρχή και στη συνέχεια όταν μαθαίνω ότι αυτό που προκάλεσε έκρηξη στη δική μου ψυχή μεταπήδησε και έγινε κομμάτι, αλλά και άρεσε στους αναγνώστες και τις αναγνώστριες μου...Περισσότερα εδώ

Αλλά και στο blog  Περισσότερα εδώ

Μην τρως τη μαμά μου!

Γράφει η Έλενα Αρτζανίδου

«Μην τρως τη μαμά μου!», Εύη Τσιτιρίδου – Χριστοφορίδου, Εικόνες Ναταλία Καπατσούλια, εκδ. Παπαδόπουλος

Πώς να καταλάβει ένα μικρό παιδί ότι το νέο μέλος που ακόμη βρίσκεται μέσα στην πρησμένη κοιλιά της μαμάς, που μοιάζει σα γεμιστή ντομάτα, δεν την πονά.

Πώς να καταλάβει πως δεν την πονά σαν ρουφά λαίμαργα το γάλα της και πως δεν την κουράζει. Και πολύ περισσότερο γιατί να την θηλάζει!...Περισσότερα thinkfree

Να το πάρει το ποτάμι;

Γράφει η Έλενα Αρτζανίδου

«Να το πάρει το ποτάμι;» Χριστίνα Φραγκεσκάκη, εκδ. Κέδρος

Σουσάμι και μέλι μας κάνει τη Συμέλη, μας αποκαλύπτει το όνομά της η δασκάλα μαζί και στον Αρμάντο στο τελευταίο εξαιρετικά ευφάνταστο βιβλίο της βραβευμένης με Κρατικό Βραβείο, Χριστίνας Φραγκεσκάκη, που κυκλοφορεί και αυτό από της εκδόσεις Κέδρος με τίτλο «Να το πάρει το ποτάμι;».

Η συγγραφέας με ευρηματικό τρόπο ακολουθώντας το παροδοσιακό μοτίβο των παραμυθιών χτίζει μια ιστορία για την αξία των βιβλίων. Με πολλές εναλλαγές στην πλοκή οι ήρωες της Ορέστης, Λουκία, Θεοδώρα αναζητούν την καρδιά του σχολείου.

…Μήπως η καρδιά του σχολείου χτυπά μες στα μυθιστορήματα;...Περισσότερα thinkfree

Αμίλητη αγάπη.

«Αμίλητη αγάπη», Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου, Πατάκη

Γράφει η Έλενα Αρτζανίδου

Κάθε μοσκοβολιά και κάθε χρώμα, κάθε πουλιού κελάηδημα ξυπνάει πόθο στα φυλλοκάρδια μου κι ελπίδα (Λορέντζος Μαβίλης, «Πατρίδα»)

Αμίλητη αγάπη φυλαγμένη βαθιά στα φυλλοκάρδια της Ειρήνη. Σιγοκαίει μέσα της σε κάθε συνάντηση, σε κάθε ενέργεια, δράση, λέξη και ματιά του Θέμη καθώς τρέμει η ψυχή της από αγάπη για αυτόν. Μια σιωπηλή, αμίλητη αγάπη μέχρι λίγο πριν το τέλος της ιστορίας...Περισσότερα thinkfree

Solingen-Wuppertal.

Άνοιξη στη Θεσσαλονίκη και όμως στο Solingen-Wuppertal χειμώνας.

Στο βροχερό Ντύσελντορφ με περίμενε ο φίλος Ηλίας Τάκης,ο βιβλιοπώλης από τη Νυρεμβέργη και ένας από τους βασικούς διοργανωτές αυτού του ταξιδιού,με το αμάξι φορτωμένο με βιβλία και τη διάθεση ανεβασμένη.

 Κάποια χιλιόμετρα και φτάσαμε στο Solingen.Στο Creta ένα όμορφο ελληνικό στέκι σταματήσαμε. Μας υποδέχθηκε η Σοφία Παυλίδου,με την εξαιρετική μαγειρική της και ο Φώτης να φροντίζει τους πελάτες ζεσταθήκαμε με τις νοστιμιές,28 χρόνια στη Γερμανία ρίζωσαν για τα καλά... 

 Ανταλλάξαμε λόγια και δικές τους μνήμες από το Κιλκίς που και αυτοί κατάγονται και αμέσως μετά λίγη ξεκούραση πριν τη βραδινή συνάντηση και από αύριο έχει πολλά η μέρα.

Egriechen με τον Άγη,την Ωραιοζήλη και τους Γκασταρμπάιτερ

O Γιώργος Μιχαήλ,από το Μόναχο, με ενα νέο site,
μια μόλις βδομάδας 
"Οι Έλληνες στο Δίκτυο" 
και με φιλοξενεί,
 με αφορμή το ταξίδι μου στο Ντόρτμουντ-Βούπερταλ.
Πατήστε εδώ: http://www.egriechen.de/

Όταν χάσαμε την Ντόλυ.

«Όταν χάσαμε την Ντόλυ», Γιώτα Φώτου, εκδόσεις Ψυχογιός

Γράφει η Έλενα Αρτζανίδου

Από το εξώφυλλο «Όταν χάσαμε την Ντόλυ», η Γιώτα Φώτου προκαλεί το μυστήριο και οδηγεί αμέσως τον αναγνώστη στον διαχρονικό ήρωα Λούκυ Λουκ και το άλογό του, την Ντόλυ.

Αμέσως μετά και από τις πρώτες σελίδες η συγγραφέας, βάζει τον αναγνώστη σε μια ιστορία σημερινή, ρεαλιστική, χρησιμοποιώντας την Ντόλυ ως εργαλείο για να περιγράψει τη σημερινή σκληρή πραγματικότητα που ζει περισσότερα εδώ στο thinkfree

Άγης και στρατιωτάκια μπαίνουν στη σειρά.

Και με το σχόλασμα παρέα με τον Άγη φεύγουμε για να συνατήσουμε μαθητές και μαθήτριες...
1.Ο "Άγης ο Μαθημάγος" εκδ.Ψυχογιός,συνεχίζει την Τετάρτη 4/12, στις 13:00μ.μ με το ιστορικό Βιβλιοπωλείο "Σωκράτης" στο 29 Δ.Σ Χαριλάου,

2,Tην Κυριακή 8/12 στις 11:00π.μ στη Βιβλιοθήκη της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής Θεσσαλονίκης θα είμαστε και εμείς στις πολλές παράλληλες εκδηλώσεις με την επωνυμία"Χαρτί και Καλαμάρι" για να γνωρίσουν τα παιδιά τον Άγη τον Μαθημάγο.

3.Kαι την Δευτέρα 9/12 ,στις 13:00μ.μ, φεύγουμε μαζί με το Βιβλιοπωλείο "Βookstoys" για το 22ο Δ.Σ Ευόσμου.

Σκουπίδια,Άντυ Μάλλιγκαν...άποψη Ε.Αρτζανίδου

Άποψη

Έλενα Αρτζανίδου

…O γερουσιαστής Ζαπάντα ανέκοψε την πορεία ενός ολόκληρου λαού. Ανέκοψε την πρόοδο της χώρας μας. Και,ακόμα χειρότερα, έδωσε στις υπόλοιπες χώρες μια δικαιολογία για να σταματήσουν να μας βοηθάνε. Για κάθε εκατομμύριο που έκλεψε, πόσα εκατομμύρια χάσαμε από αυτά που επρόκειτο να μας προσφέρουν;

Και, ακόμα χειρότερα, χειρότερα κι από αυτό-επιβεβαίωσε στους άλλους πολιτικούς, αστυνομικούς, υπαλλήλους, δασκάλους, καταστηματάρχες, γείτονες ότι το να κλέβεις οδηγεί στην επιτυχία, και ότι το να ανέρχεσαι πατώντας επί των πτωμάτων των φτωχών είναι νόμος της φύσης. Ακόμα και οι φτωχοί το πιστεύουν αυτό, και είναι ένας από τους λόγους που παραμένουμε φτωχοί…

Είναι ένα γράμμα από τον νεκρό ήρωα Χοσέ Ανχέλικο,λίγο πριν πέσει η αυλαία στο βιβλίο,

Σκουπίδια

Συγγραφέας:Άντυ Μάλλιγκαν

Μετάφραση: Αργυρώ Πιπίνη

Πατάκης.

  Από την πρώτη του λέξη «στούπα», δηλαδή ανθρώπινες ακαθαρσίες,το βιβλίο με αφηγητή τον έναν από τους τρεις ήρωες, Ραφαέλ, σε μαγνητίζει και σε βάζει στα δύσκολα.

  Σκουπίδια, παντού σκουπίδια, στη Μπεχάλα. και πάνω τους, σκαρφαλωμένα σε αυτά τα βουνά, από το χάραμα, παιδιά με γάντζους να ψάχνουν.

Έτσι μόνο μπορούν να εξασφαλίσουν το μεροκάματο, το μικρό φτωχό πιάτο της οικογένειας. Οικογένειες που έχουν στήσει το όποιο σπιτικό από κούτες χάρτινες ή μεταλλικές  γύρω από αυτή την χωματερή.

 Μια καθ’όλα συγκλονιστική ιστορία με τους Ραφαέλ,Γκάρντο και τον Αρουραίο να ζωντανεύουν όλο το μυθιστόρημα, παίρνοντας κάθε φορά και άλλος τη σκυτάλη της αφήγησης σε πρώτο πρόσωπο, ενώ όπου είναι απαραίτητο, όπως φυσικά έκρινε  ο συγγραφέας, τολμά να βάλει και άλλους ήρωές του να αφηγηθούν. Το φως και η διαφορετική οπτική που σκοπεύει να δώσει επιτυγχάνεται.

 Μια τσάντα, ένα μήνυμα κρυμμένο πίσω από αριθμούς. Μια δολοφονία και το τρεχαλητό της αστυνομίας για την συγκαλύψει ενός μεγάλου μυστικού ξεδιπλώνονται δυναμικά.

 O συγγραφέας καταφέρνει τελείως κινηματογραφικά να εντάξει και τον αναγνώστη του σε μια εξαθλιωμένη, φτωχή κοινωνία που αντιμετωπίζεται ως σκουπίδι. Ένα σχήμα οξύμωρο που κάνει το μυθιστόρημα ανατρεπτικό και συγκλονιστικό, αφού τα σκουπίδια –παιδιά, ενήλικες-τρέφονται και ζουν από σκουπίδια, ενώ παράλληλα ξεγυμνώνει τα πλούσια-ενήλικες- σκουπίδια που ξέρουν καλύτερα από τον καθένα να γεννούν σκουπίδια.

 Ανατριχιαστική και ακριβής περιγραφή από τους τρεις αφηγηματικούς του ήρωες που κινούνται μπροστά στον αναγνώστη ζωντανά καθώς παλεύουν να αποκαλύψουν το μυστικό, αλλά πολύ περισσότερο παλεύουν και συγκρούονται με το κοινωνικό κατεστημένο αντί να λουφάξουν. Τρία παιδιά αναγκάζουν τον αναγνώστη να τους ακολουθήσει στα σκοτεινά σοκάκια,τους υπονόμους ,στις τρύπες αρουραίων ακόμη και σε στοιβαγμένες φυλακές.

 Η δομή που επιλέγει δεν είναι η συνήθης, αντίθετα σχεδόν σε κάθε υποκεφάλαιο τη σκυτάλη της αφήγησης αναλαμβάνει και άλλο κεντρικό πρόσωπο, με αποτέλεσμα το ενδιαφέρον να παραμένει αμείωτο και ο αναγνώστης μαζί και με τον πλούτο του λόγου, αλλά την ταχύτητα της πλοκής που επιλέγει ο συγγραφέας, να ξεδιπλωθεί ακινητοποιείται, σοκάρεται και συγκινείται από τη δύναμη της νιότης.

Και κάπου πριν τέλος ο Άντυ Μάλλιγκαν, συνειδητά παραδίδει στους τρεις κεντρικούς του ήρωες την από κοινού αφηγηματική φωνή εκτοξεύοντας το έργο του.

  Ο Άντυ Μάλλιγκαν κατάφερε να γράψει το βιβλίο του, όπως εξομολογείται στο τέλος, την περίοδο που δίδασκε σε παιδιά στο Βρετανικό σχολείο της Μανίλα.Το βιβλίο, όπως μας διαβεβαιώνει είναι μυθοπλασία, ωστόσο δεν απέχει πολύ από την πραγματικότητα  όχι μόνο της χώρας που στήνεται, αλλά και πολλών άλλων εξαθλιωμένων σήμερα κοινωνιών, σε κάθε ήπειρο.

 Ένα βιβλίο για όλες τις ηλικίες. Επίκαιρο ως προς τα κοινωνικά και πολιτικοοικονομικά ζητήματα που απασχολούν και ταλανίζουν πολλές σημερινές κοινωνίες.

  Το εξαιρετικό αυτό βιβλίο φτάνει στους αναγνώστες με όλα εκείνα τα στοιχεία που το κάνουν ξεχωριστό από τη σπουδαία μετάφραση της Αργυρώ Πιπίνη.

Διαβάστε το! 

Η Niki Eideneier,έγραψε στο περιοδικό ΕΝΕΚΕΝ για το "Γκασταρμπάιτερ η οδυνηρή φυγή"

Niki Eideneier

Η Niki Eideneier έγραψε για το "Γκασταρμπάιτερ η οδυνηρή φυγή" στο μηνιαίο περιοδικό ΕΝΕΚΕΝ τεύχος 27ο Ιανουάριος Φεβρουάριος Μαρτιος 2013

Έλενα Αρτζανίδου,

Γκασταρμπάιτερ – Η οδυνηρή φυγή

Αληθινή ιστορία

Πάφος, Manus Scripta, 2012

Μια πράγματι αληθινή ιστορία. Τόσο που στην αρχή έχεις κάποιες επιφυλάξεις: Ξανά μανά τα ίδια, δακρύβρεχτα και υπερβολικά, που στους μη μετανάστες προκαλούν μια σύντομη, πρόσκαιρη συγκίνηση, ενώ στους  μετανάστες της πρώτης γενιάς, αν φτάσει στα χέρια τους, μια δυσφορία – ωχ αδερφέ, κι εμείς τα ίδια και χειρότερα έχουμε περάσει, ενώ στους απογόνους τους, ως και στην τέταρτη πια γενιά, σχεδόν μιαν αγανάκτηση: συνεχώς το ίδιο παραμύθι, έλα βρε γιαγιά, πάνε αυτά τώρα! Χωρίς να έχουν διαπιστώσει πως η αφηγήτρια ανήκει κι αυτή στους νεότερους, πως η εσωτερική της ανάγκη να μπει στο ρούχο της μάνας της, της μάνας της ιστορίας,  αυτόπτη μάρτυρα και εικονικής αφηγήτριας σε πρώτο πρόσωπο, από κάπου αλλού προέρχεται και όχι από ό,τι προκαλεί συνήθως την έμπνευση για μυθιστορήματα καθαρής μυθοπλασίας.

Πράγματι δεν είναι η πρώτη φορά που μετανάστες και μετανάστριες της πρώτης γενιάς και παρά τις αντιξοότητες, τη διπλή και τριπλή εργασία που αναγκάζονταν να αναλαμβάνουν στις «φάμπρικες της Γερμανίας» όχι μόνον για τον επιούσιο, μα κυρίως για ένα καλύτερο μέλλον των παιδιών τους και για την πολυπόθητη επιστροφή στα πάτρια, όπου θα τους περίμενε το σπιτάκι που κατάφεραν να χτίσουν από μακριά με τις μικρές οικονομίες τους, και η υποτιθέμενη «ανοιχτή» αγκαλιά της μάνας – Ελλάδας!

Ονόματα όπως του Βαγγέλη Σακκάτου, του Γιώργου Μαντζουράνη, της Ελένης Τσακμάκη και άλλων, μας έρχονται αμέσως στον νου: μαρτυρίες, βιώματα, ντοκουμέντα σε λογοτεχνική γραφή,  χωρίς εξεζητημένη τεχνοτροπία, απλά, καμιά φορά και απλοϊκά, σε τόνο όχι εξαιρετικά δραματικό, ενίοτε και με χιούμορ, στην ομιλούμενη, καθημερινή δημοτική, με παρεμβάσεις σε κάπως υψηλότερο επίπεδο, όταν πρόκειται για γλώσσα του ραδιοφώνου και των εφημερίδων. Όπως ήταν η πραγματικότητα δηλαδή.

Στην προκείμενη περίπτωση: Η υπόθεση ξετυλίγεται στη δεκαετία του ΄60, οπότε ξεκινάει και το μεγαλύτερο ρεύμα της  «φυγής» της αγροτικής, κυρίως, νεολαίας. Φυγή από τη φτώχεια, την καταπίεση της πολιτείας του ψυχρού πολέμου, της οικογένειας λόγω της μιζέριας και της έλλειψης μόρφωσης και διαφώτισης, φυγής από την αναδουλειά. Οι ελπίδες για την επιτυχία στη χώρα της «επαγγελίας» τη Γερμανία, σκεπάζουν τον φόβο μπρος στο άγνωστο, στην αγλωσσία, στον άλλο τρόπο ζωής, στη σκληρή, εφόσον πρωτόγνωρη, νοοτροπία των ντόπιων, που συχνά εκφράζεται ως και εχθρική απέναντι στους ξένους που εισάγονται μαζικά στη ζωή τους από διάφορες χώρες, στις περιπέτειες της μη προσαρμογής που έρχονται αμείλικτες, κάθε μέρα και άλλες, ανειδίκευτοι εργάτες αυτοί σε βαριές, άγνωστες ως τώρα απασχολήσεις. Αυτά και άλλα πολλά, τα γενικά εμπόδια, που πρέπει να υπερπηδηθούν από όλους τους «γκάσταρμπάιτερ»  συχνά πιο οδυνηρά ακόμα και από την «οδυνηρή» φυγή. Σ’ αυτά προστίθεται βέβαια και η ιδιωτική ιστορία του καθενός, η προσωπικότητά του, άγουρη ακόμα λόγω της νεαρής ηλικίας τους, και η προσωπική του μοίρα, που καθιστά πιο έντονες τις εμπειρίες, θετικές ή αρνητικές έως και τραγικές, ενώ  τα γεγονότα κυλούν, χωρίς να ενδιαφέρονται για το πώς και με ποια εφόδια θα τα αντιμετωπίσει ο άνθρωπος.    

Το ενδιαφέρον στην περίπτωση της Αρτζανίδου είναι ότι στις ιστορίες της αφηγήτριας σημαντικό ρόλο παίζουν οι σύγχρονές της ιστορικές συγκυρίες της Ελλάδας, από τη μια ως λόγος εκπατρισμού και από την άλλη ως κίνητρο επιστροφής για την επανασύνδεση της οικογένειας, οπότε σταματά και η διήγηση, όταν η χούντα, που με τη γνωστή μέθοδο του χαφιέ συνέλαβε και κράτησε για όλη της τη διάρκεια στην φυλακή τον άντρα και πατέρα Χάρη. Χωρίς άλλη προετοιμασία η γυναίκα και μάνα αμπαλάρει τα πέντε πραγματάκια τους και κρατώντας την εννιάχρονη κόρη από το χέρι «επαναπατρίζεται». Η «φυγή» και η επάνοδος με τις αιτίες και τα αιτιατά τους είναι οι δυο βασικοί άξονες του βιβλίου, ενώ το διάστημα της παραμονής «εις την ξένην» αποτελεί ένα μεστό και εντυπωσιακά χαρακτηριστικό ιντερμέτζο.  

Αλλά σκοπός της παρουσίασης αυτής δεν είναι να αφηγηθεί την «υπόθεση του έργου». Απλώς να υπενθυμίσει στο αναγνωστικό κοινό, πως η «αποδημία» του τότε   δεν έχει ξεχαστεί ύστερα από 50 και πλέον χρόνια από τους ίδιους τους μετανάστες και τους επιγόνους τους. Αντίθετα: Η δεκαετία του μεγάλου ξεσηκωμού του τότε επανέρχεται εφιαλτικά, αλλά και δημιουργικά στη μνήμη τους τώρα, ίσως και χωρίς να το επιδιώκουν. Μπροστά στην απειλή ενός καινούργιου εκπατρισμού, μιας καινούργιας εκκένωσης της πατρίδας, που έχει ήδη αρχίσει, με άλλες συνθήκες φυσικά και υπό άλλους όρους, από χώρες της «Ενωμένης Ευρώπης» σε χώρες της «Ενωμένης Ευρώπης» οπωσδήποτε όμως μέσα σε παγκοσμιοποιημένες κοινωνίες, δεν μπορεί παρά να ενδιαφέρουν, επιβάλλεται να ενδιαφέρουν βιβλία σαν αυτό, όχι σαν άκουσμα που αντηχεί ένα παρελθόν, αλλά καυτά επίκαιρο, μια παρακαταθήκη εμπειριών και βιωμάτων που παραδίδουν οι παλιοί στους νέους εξερευνητές της τύχης τους.        

Λίγα λόγια για την Ν.Εideneier 

Η Niki Eideneier γεννήθηκε στο Κιλκίς το 1940. Σπούδασε Ελληνική Φιλολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, από όπου αποφοίτησε το 1963. Έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Μόναχο κοντά στον καθηγητή Η. G. Beck, στον κλάδο Βυζαντινή και Νεοελληνική Φιλολογία. Εργάστηκε από το 1964 ως το 1971 στο ελληνικό πρόγραμμα της Ραδιοφωνίας της Βαυαρίας για τους Έλληνες της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας. Το 1974 ανέλαβε ως εντεταλμένη λεκτόρισσα για νεοελληνική γλώσσα και λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Φραγκφούρτης όπου εργάστηκε ως το 1983. Με τη βοήθεια του συζύγου της, καθηγητή της Βυζαντινολογίας και Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου και σήμερα ομότιμου καθηγητή Hans Eideneier, ίδρυσε το 1982 τον εκδοτικό οίκο "Ρωμιοσύνη" για τη διάδοση της νεοελληνικής λογοτεχνίας στον γερμανόφωνο χώρο, τον οποίο και διευθύνει μέχρι σήμερα. Έχει μεταφράσει έργα της σύγχρονης γερμανικής λογοτεχνίας στα ελληνικά και της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας στα γερμανικά.