Με τους μαθητές και τις μαθήτριες, του Reutlingen, τελευταία μέρα στη Στουτγάρδη.

Φωτογραφήθηκαν μόνο όσοι το επέτρεπαν οι γονείς.

Μια φανταστική, μεγάλη ομάδα σήμερα, από μαθητές,μαθήτριες, τη δασκάλα τους κ.Ελένη και κάποιους γονείς μας επισκέφτηκε μεσημέρι στο Ναό της Αναλήψεως του Σωτήρος.

Με τον Κώστα,αγιογράφο του Ναού,
πρόσφατο φίλο από την παραμονή μου.

Τριανταπέντε χιλιόμετρα από το Reutlingen μέχρι τη Στουτγάρδη, και όμως δεν τους αποθάρρυνε, αντίθετα το επιθυμούσαν πολύ και το περίμεναν με λαχτάρα,μου είπε η εκπαιδευτικός τους,και το έκαναν από καρδιάς συμπληρώνω εγώ, μιας και από το πρώτο λεπτό που έφτασαν μαθητές,γονείς και εκπαιδευτικός χάθηκαν στα βιβλία είτε σε παρέες με τη δασκάλα τους να τους μιλά, να την ρωτούν,να ξεφυλλίζουν και να αποφασίζουν τι και ποιο βιβλίο να επιλέξουν,είτε ατομικά με το να ξεφυλλίζουν βιβλία για να επιλέξουν αυτό που τους κέντρισε το ενδιαφέρον. Η ομάδα διαβάζει και στο σχολείο και στο σπίτι,κατέληξα παρατηρώντας τους και με περισσή διάθεση τους κάλεσα για να συνομιλήσουμε,να ακούσω τις ερωτήσεις τους  και να τους διαβάσω ...
Σκοτείνιασε και αποχαιρετιστήκαμε.
Φίλοι μου συνεχίστε έτσι, γιατί μόνο έτσι θα εμπλουτίσετε τη μητρική σας γλώσσα, όπως το επιθυμείτε.
Σας ευχαριστώ όλους από καρδιάς. Επιτρέψτε μου επίσης να πω "Μπράβο" στην εκπαιδευτικό σας κ.Ελένη Κριτσοτάκη, για το έργο της,την συστηματική ενασχόληση με τη λογοτεχνία με τους μαθητές/τριές της,αλλά και το ενδιαφέρον της και φυσικά όλους τους γονείς που ήρθαν ή σας επέτρεψαν να παρευρεθείτε.

Στο Die Griechin,με την Καίτη-Σούλα και Τεό

Nύχτωσε για τα καλά όταν φτάσαμε στο ελληνικό στέκι, λίγα χιλιόμετρα έξω από την πόλη,
 "Η Ελληνίδα-Die Griechin "με την Καίτη και τη Σούλα,βιβλιολάτρεις, στο τιμόνι αυτή τη φορά της κουζίνας στο όμορφο  και ζεστό μαγαζί τους με το ψάρι να δεσπόζει στην κουζίνα τους.
Από κοντά οι σύντροφοί τους ο Τεό και ο Αναστάσης να μας υποδέχονται εγκάρδια όπως και όσους επισκέφτηκαν το μαγαζί τους στην Leonberger Str.23/1-Ludwigsburg.
Το ταξίδι συνεχίζεται αύριο στο Μόναχο και στο Λογοτεχνικό Στέκι για την παρουσίαση του "Γκασταρμπάιτερ η οδυνηρή φυγή" με την υποστήριξη του περιοδικού "Δραχμή" και φυσικά του Ελληνικού Βιβλιοπωλείου "Ηλίας Τάκης".

Mια υπέροχη μέρα για το βιβλίο στο Jakobschule-Esslingen και Βittinheim Bissingen

Πέμπτη 15/11/2012 και η μέρα από το πρωί ως αργά το απόγευμα ήταν γεμάτη με εναλλαγές.Μαθητές όλων των ηλικιών και διαφορετικών περιοχών από τη Στουτγάρδη με υποδέχτηκαν και με επισκέφτηκαν.
Μοναδικές στιγμές με τους μαθητές/μαθήτριες στο Jakobschule, που φιλοξενούνται σε αυτό το γερμανικό κτιριακό συγκρότημα και διδάσκονται και γερμανικά αλλά και ελληνικά.Ερωτήματα και συζήτηση που δεν είχε τέλος.

Ζεστή ατμόσφαιρα τόσο από τα παιδιά όσο και από την εκπαιδευτικό κ.Αποστολία, αλλά και τις εκπροσώπους του Συλλόγου Γονέων, που βοήθησαν για την εκεί επίσκεψή μας, κ.Μαρία-εκπαιδευτικό και την κ.Δάφνη.
Σας ευχαριστώ παιδιά και θα χαρώ να σας ξανασυναντήσω.

Αμέσως μετά με την υποστήριξη και πάλι των δύο κυριών του Συλλόγου Γονέων που μας συνόδευαν,επισκέφτηκα το Γυμνάσιο Heusteiqshule.Μια μεγάλη παρέα μαθητών/τριών με ιδιαίτερα ερωτήματα και ανησυχίες.Σας ευχαριστώ όπως και τη φιλόλογο κ.Χρύσα για την υποδοχή και το χρόνο σας.
Μεσημέριασε στη Στουτγάρδη και έφτασε η ώρα των επισκεπτών μας στο χώρο του Ναού της Αναλήψεως του Σωτήρος,που όλες αυτές τις μέρες μας φιλοξενεί, φτάνουν μαθήτριες/τες με γονείς και εκπαιδευτικούς.

Σήμερα μια φανταστική ομάδα από το Δημ.Σχολείο του Εsslingen και το Bittinheim Bissingen έφτασαν με διάθεση να μάθουν,να αποκαλύψουν να ακούσουν και συγκινημένοι να με/τους αποχαιρετήσουν.
Να 'στε όλοι καλά, σας ευχαριστώ και μόνο για αυτό το λίγο που πιθανόν μπορώ να σας προσφέρω χαίρομαι.Καλή αντάμωση φίλοι μου.
(Οι φωτογραφίες μαθητών αναρτήθηκαν με έγκριση γονέων)

Βράδιασε για τα καλά και με μοναδικά αισθήματα χαράς και συγκίνησης αναχωρούμε με τον Ηλία Τάκη, τον υπέροχο συνοδοιπόρο από το Βιβλιοπωλείο Νυρεμβέργης, στο Waibligen μια πόλη λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Στουτγάρδη. Λίγο περπάτημα στην καταπληκτική παλιά πόλη και αμέσως μετά φαγητό στο ελληνικό εστιατόριο Cavos.Η αισθητική του μαγαζιού, το έντεχνο τραγούδι,το υπέροχο φαγητό και το ποτό συμπληρώνουν το υπέροχο της μέρας που μόλις ολοκληρώθηκε.

Το ερωτηματολόγιο του Προυστ και Στουτγάρδη !

Η Έλενα Αρτζανίδου απαντά στο Ερωτηματολόγιο του Προυστ...

Πηγαίνετε εδώ και διαβάστε:

http://press-gr.blogspot.gr/2012/11/blog-post_8031.html

13/11/2012 και το πρωινό στο Essligen μια υπέροχη πόλη που πήγα σχολείο για μια χρονιά.Το απόγευμα Τρίτης με μαθητές και γονείς από τη Στουτγάρδη.
Τετάρτη μια ομάδα μαθητών και γονέων από το Ludwingsburg.
Απόσπασμα από το "Μισό του Ουρανού" Βιβλιόφωνο,και "Η πόλη του βασιλιά",Διάπλαση,ταξίδεψαν και ζέσταναν τους επισκέπτες.

Η συζήτηση μας κράτησε αρκετό χρόνο κοντά.Οι ερωτήσεις προήλθαν από μικρούς και μεγάλους.Τους ευχαριστώ για την παρουσία τους.

(Ύστερα από παράκληση συνοδών και γονέων δεν ανεβάζω κάποιες φωτογραφίες από τα παιδιά μόνο παρέες που το επιθυμούν).

Δευτέρα 12/11/2012 Στουτγάρδη, με μαθητές-μαθήτριες μητρικής γλώσσας στο Γυμνάσιο.

Πρωινό  στo Bad kansstatt

Πρωινές ώρες και πριν υποδεχθώ τους μαθητές μητρική γλώσσας της Στουτγάρδης, είχα την ευκαιρία για ένα τρίωρο να γνωρίσω περπατώντας την καταπληκτική πόλη της Στουτγάρδης και κάποια προάστια με το αυτοκίνητο.Γκαλερί δίπλα στην Kingstrasse,και ο υπέροχος αυτός κεντρικός πεζόδρομος με απίστευτο κόσμο να περπατά,να απολαμβάνει τη φύση,να ψωνίζει,να είναι στο παγοδρόμιο,να πίνει καφέ ή να τρώει κάτι πρόχειρο.Παρασυρθήκαμε και εμείς ακολουθώντας τους σε αρκετές συνήθειες,αλλά σαν μεσημέριασε ο Ναός της Αναλήψεως του Σωτήρος, με περίμενε μαζί και οι επισκέπτες  για να μιλήσουμε για λογοτεχνία.

Μαθήτριες και εδώ αναρωτήθηκαν πως ξεκινάει ένα βιβλίο;Πόσος χρόνος χρειάζεται;Σκεφτήκατε αν αύριο οι ιδέες σας στερέψουν τι θα κάνετε;...
Και έτσι ξεκίνησε η κουβέντα,με δυο δυο να έρχονται,λίγες λίγες να φτάνουν,με την φιλόλογο κ.Ευαγγελία και λίγους γονείς και η συζήτηση προχώρησε μέχρι που μας βρήκες το σκοτάδι.
Όταν βρίσκεσαι σε ένα ναό στην αρχή σου είναι δύσκολο και αφύσικο να μιλήσεις για σχέσεις,κακές συμπεριφορές...τελικά εδώ μέσα για τον Ελληνισμό είναι ένας χώρος που όλα μπορούν να συζητηθούν.

Εύχομαι το όνειρο του πάτερ Ζαχαρία, αμέσως μετά το κλείσιμο της έκθεσης,να ξεκινήσει τις εργασίες για να μεγαλώσει το χώρο που μέχρι σήμερα λειτουργεί ως γυναικωνίτης, να ολοκληρωθεί για να κάνει και άλλες δράσεις που σκέφτεται σύντομα.
Εις αύριο με μαθητές/τριες Δημοτικού.

Νυρεμβέργη -Στουτγάρδη, "Γκασταρμπάιτερ και Μισό του Ουρανού".

Τα χιλιόμετρα πολλά,αλλά τα συναισθήματα περισσότερα και ανάμεικτα με τους Έλληνες της ομογένειας.

Θεσσαλονίκη -Μόναχο, άφιξη πρωί πρωί και από τις 10.00π.μ, μιάμιση ώρα διαδρομή για τη Νυρεμβέργη με τα επιβλητικά κτίρια και την απόλυτη τάξη,Το απόγευμα η παρουσίαση στο knouf ήταν μια αλησμόνητη εμπειρία κοντά σε Έλληνες και Γερμανούς.Ο πρόεδρος την Κοινότητας και εκπαιδευτικός κ.Σάκης, υπέροχος οικοδεσπότης, στο κτίριο της γειτονιάς όπως το αποκαλούν, μαζί με το πρόεδρό του Κ.Ραούλ και Μελφριντ μίλησαν για το  "Γκασταρμπάιτερ η οδυνηρή φυγή.

Βράδυ και πάντα με τον Ηλία Τάκη,τον βιβλιοπώλη που ετοίμασε μαζί με την Κοινότητα αυτό το ταξίδι στη Νυρεμβέργη,διασχίσαμε την πόλη,και μαζί με άλλους φίλους και την οικογένειά του περάσαμε μια όμορφη βραδιά.

Νωρίς το πρωί και με μια ασταμάτητη βροχή πήραμε την Αutobahn για τη Στουτγάρδη. Δυόμιση ώρες μετά, και με τη φθινοπωρινή φύση ως μοναδικό τοπίο, φτάσαμε στη Στουτγάρδη- είχα να επισκεφτώ από τα παιδικά μου χρόνια.Η πόλη εξ αρχής δείχνει την οικονομική της δύναμη με τις αυτοκινητοβιομηχανίες Μερτσέντες και Πόρσε και άλλες πολλές που δεν συγκρατώ τα ονόματά τους καθώς μου τα εξηγεί ο πάτερ Ζαχαρίας αργά το βράδυ,ο υπεύθυνος τις εξαήμερης παραμονής μου στην πόλη.Αλλά ας έρθω και πάλι στη στιγμή της άφιξής μου στο πάρκο με την ελληνική εκκλησία της Αναλήψεως του Σωτήρα,Βασιλική και με μια μοναδική ηρεμία να σε καλεί στο εσωτερικό της.

Το εκκλησίασμα αμέτρητο και σιωπηρό.Λίγο πριν τη λήξη ο πάτερ Ζαχαρίας,με καλεί κοντά του για να με παρουσιάσει,αφορμή η επίσκεψή μου που αφορά κυρίως την έναρξη της έκθεσης βιβλίου και την καθημερινή επίσκεψη σχολείων στο γυναικωνίτη και την επικοινωνία μας,αλλά δεν μένει σε αυτό το έργο του που επιμένει εδώ και δυο χρόνια να προσφέρει στο ποίμνιο του,αντίθετα από τον άμβωνα  παρουσιάζει με τον δικό του τρόπο το "Γκασταρμπάιτερ η οδυνηρή φυγή"και με καλεί να τους μιλήσω.Δεν θα τους ξεχάσω...
Αργότερα και για πέντε ώρες στο γυναικωνίτης με το ξυλόγλυπτο περίγυρο,έχω την ευκαιρία να συνομιλήσω με Γκασταρμπάιτερ,με νέους δεύτερης γενιάς και νεότερους μετανάστες.

Από σήμερα συνεχίζουμε με μαθητές όλης της περιοχής που καθημερινά θα μας επισκέπτονται σε ομάδες αλλά και γονείς.

Η Έλενα Αρτζανίδου, στη Γερμανία με την υποστήριξη και του ελληνικού βιβλιοπωλείο "Ηλίας Τάκης".

Σάββατο 10 Νοεμβρίου και ώρα 17:00μ.μ στη Νυρεμβέργη και στο"Nachbarschaftshaus Gostenhof",παρουσιάζεται σε Έλληνες και Γερμανούς αναγνώστες το «Γκασταρμπάιτερ η οδυνηρή φυγή»,Manus Scripta.

Η εκδήλωση υποστηρίζεται και από τις δυο κοινότητες, λεπτομέρειες παρακαλώ πηγαίνετε εδώ: http://www.nuernberg.de/internet/nh_gostenhof/12_lesungen_november_1.html?pk_campaign=nh_gostenhof&pk_kwd=aktuell_33249_12_lesungen_november_1.html

Κυριακή 11 Νοεμβρίου στο ναό Αναλήψεως του Σωτήρος Στουτγκάρδη,αμέσως μετά τη θεία λειτουργία στα πλαίσια των εγκαινίων της έκθεσης βιβλίου θα γίνει η παρουσίαση από τη συγγραφέα Έλενα Αρτζανίδου του βιβλίου «Γκασταρμπάιτερ η οδυνηρή φυγή».

Από Δευτέρα 12 Νοεμβρίου έως και 16 Νοεμβρίου στο χώρο του Ναού της Αναλήψεως του Σωτήρος Στουτγκάρδη, η συγγραφέας Ε.Αρτζανίδου θα συναντά σχολεία Π.Ε και Δ..Ε Εκπαίδευσης, για να διαβάσει βιβλία της, να παρουσιάσει στους μικρούς φίλους φιλαναγνωστικές δράσεις και να συνομιλήσει μαζί τους.

Ώρες 14:00-18:00μ.μ. στην οδό:

ROTENWALDSTR.30 TEL.0711-6572359 STUTTGART

Διοργάνωση Ενορία Ναού Αναλήψεως του Σωτήρος,Ιερατικός Προiστάμενος της Ενορία κ.Ζαχαρίας Μπατζακάκης

Συνδιοργανωτές:Γενικό Προξενείο Στουτγκάρδης,Σύλλογος Εκπαιδευτικών Βάδης Βυτεμβέργης και Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων.

Σαββάτο 17 Νοεμβρίου 2012, Λογοτεχνικό καφενείο Μονάχου ώρα 7 μ.μ. στο Πνευματικό Κέντρο (Ungererstr.131), θα παρουσιαστεί το βιβλίο της  Έλενας Αρτζανίδου, «Γκασταρμπάιτερ, η οδυνηρή φυγή» από τη φιλόλογο Εύα Γρίβα και τη συγγραφέα.Διοργανωτής το περιοδικό ¨Δραχμή"

Gastarbeiter, der schmerzhafte Exodus   

Lesung der Schriftstellerin Elena Artzanidou

in griechischer und deutscher Sprache

10. November 2012 um 17.00 Uhr im großen Saal

In ihrer Lesung wird sie ihr neuestes Buch "Gastarbeiter, der schmerzhafte Exodus" vorstellen und einen Bogen zur aktuellen Auswanderungswelle spannen.

Am Beispiel von vier Ehepaaren, die ihre Heimat aus wirtschaftlicher Not
verlassen haben, beschreibt sie sehr eindringlich deren Erfahrungen in
Deutschland. Die Sehnsucht nach der Heimat, schwierige Lebens- und
harte Arbeitsbedingungen in deutschen Fabriken, die Angehörigen und
langjährige Freunde, die schmerzhaft vermisst werden...

Ο Δημήτρης Γουλής, έγραψε και είπε στο Κιλκίς για το "Γκασταρμπάιτερ η οδυνηρή φυγή'Manus Scripta".

Γκασταρμπάιτερ, η οδυνηρή φυγή

Ε.Aρτζανίδου-Κ.Ραμπίδης-Δ.Γουλής.

Η Έλενα Αρτζανίδου είναι πια μια γνωστή και καταξιωμένη συγγραφέας στο χώρο της παιδικής πεζογραφίας, με 35 και πλέον βιβλία στο ενεργητικό της. Το καινούριο της βιβλίο με τον εύγλωττο τίτλο, Γκασταρμπάιτερ, η οδυνηρή φυγή, και τον υπότιτλο Αληθινή ιστορία, απ’ ό,τι φαίνεται, αποτελεί μια σημαντική τομή στη συγγραφική της πορεία.

Από το εξώφυλλο κιόλας, και σε αντίστιξη με τον τίτλο, το βιβλίο γεννά προσδοκίες και ερωτήματα για το περιεχόμενό του: ποιοι είναι αυτοί; Θα τους συναντήσουμε άραγε μέσα στην ιστορία; Όταν τελειώσω το βιβλίο, θα επανέλθω πίσω στη φωτογραφία;, Ο τίτλος Γκασταρμπάιτερ, λέξη σηματοδοτημένη με την περιγραφή του μετανάστη, αποτελεί μία ιδιότητα που εμπεριέχεται ανέκαθεν στην ιδιοσυστασία του Έλληνα, άσχετα εάν τα τελευταία χρόνια, μέσα στην επίπλαστη ευμάρειά μας, το λησμονήσαμε.

Η μετανάστευση, στη σύγχρονη μυθοπλασία, ήταν κυρίως αφηγήσεις που αφορούσαν τη «συγχρονία των Άλλων» ή «τη διαχρονία του  παρελθόντος μας», των δικών μας  ανθρώπων. Ειδικά στο Κιλκίς, στα πάτρια εδάφη της συγγραφέως, σ’ έναν τόπο όπου οι μνήμες της μετανάστευσης είναι ακόμα ζωντανές και συχνά επώδυνες, το θέμα δεν έκλεισε ποτέ, δεν εξαντλήθηκε, αφού η ζωή των ανθρώπων - ακόμα και έμμεσα στις νεότερες γενιές - κουβαλούσε τις αναφορές της σ’ αυτή την περίοδο. Και τώρα, με την κρίση που περνά η πατρίδα μας και την εκκολαπτόμενη γενιά των νεομεταναστών να αυξάνεται, το ζήτημα μετανάστευση επαναπροσδιορίζεται δραματικά, κάτι που σηματοδοτεί ότι θα εγγραφεί σίγουρα στη μυθοπλασία του μέλλοντος. Δεν υπονοώ, δηλαδή, ότι έχει ξεκινήσει κάτι τέτοιο. Απλά, η στιγμή εμφάνισης και το περιεχόμενο του βιβλίου μάς υποδεικνύουν ότι τα όρια μεταξύ του παρωχημένου – όχι με τη έννοια του ξεπερασμένου,  αλλά του περασμένου – και του επίκαιρου είναι απροσδιόριστα, συγκεχυμένα και συχνά απρόβλεπτα. Με άλλα λόγια, ένα βιβλίο για τους γκασταρμπάιτερ του χθες γίνεται επίκαιρο σήμερα, ίσως άθελα του, ίσως εσκεμμένα.

Δεκαετία του ’60 λοιπόν, και όπως πολύ συχνά συνέβαινε, ζευγάρια νεαρών ελλήνων (8 για την ακρίβεια) και μια νεαρή κοπέλα μόνη της παίρνουν το δρόμο της ξενιτιάς, για τη νότια Γερμανία. Η νεαρή κοπέλα, η Αντωνία, ταξιδεύει μόνη κουβαλώντας δύο ματαιώσεις, δυο αποχωρισμούς: ο πρώτος, ανεπίστρεπτος, που κουβαλά με αβάσταχτο πόνο στην ψυχή της, είναι ο χαμός του μικρού παιδιού της από αρρώστια. Ο δεύτερος είναι ο σύζυγος που μένει πίσω, καθότι αριστερός και κομμουνιστής, και δεν μπορεί να βγάλει τα απαραίτητα χαρτιά και να μεταναστεύσει μαζί της.  Ξεκινούν από ένα μικρό χωριό του Κιλκίς, που αγναντεύει το Πάικο. Στη συνέχεια του μύθου ξεδιπλώνεται η ζωή του μετανάστη με τις δυσκολίες, τις στενοχώριες, την απρόβλεπτα καλή αντιμετώπιση των γερμανών απέναντί τους, την εργατική αλληλεγγύη, τη νοσταλγία της πατρίδας, σκηνές που εμπεριέχουν σπαράγματα ιστοριών με πόνο και δυστυχία, όπως εκείνη της Ελευθερίας και του Αρίστου, της Λένας και του Λευτέρη, μέσα στο μικρόκοσμο του χάιμ, που φιλοξενεί τα 8 ζευγάρια. Και κάπου εκεί να ακούγεται η φωνή του Στέλιου Καζαντζίδη,   παρηγοριά και επικοινωνία με την πατρίδα.

Το ξεκίνημα της αφήγησης εισάγει αμέσως τον αναγνώστη σε έναν κόσμο γεμάτο οικειότητα, λόγω γραφής και περιεχομένου. Η γραφή είναι ευθύβολη, πρωτοπρόσωπη, ο ενεστώτας της αμεσότητας επιβάλλει την στέρεη ανασύσταση της μυθοπλαστικής πραγματικότητας, ενώ η αφηγηματική φωνή, που ανήκει στην Αντωνία, παλινδρομεί ανάμεσα στον εσωτερικό μονόλογο και τη έμμεση συνομιλία με τον αγαπημένο της. Έτσι, η φωνή της ηρωίδας μοιάζει αυθεντική, άμεση και αληθινή με μια γλώσσα που κυλάει αβίαστα και κρατάει σε εγρήγορση την  εξελισσόμενη πλοκή με απλότητα και στιβαρότητα μαζί.

Ένα σημείο πολύ ενδιαφέρον, είναι το ξεπέρασμα μανιχαϊσμών και στερεοτύπων για την περίοδο εκείνη. Εκτός των άλλων η αφηγηματική φωνή της Αντωνίας αποδεικνύεται μια γνήσια ανθρώπινη φωνή,  γιατί στέκεται αμφίθυμα απέναντι στο τόπο μετοικεσίας των μεταναστών και την μετανάστευση. Ναι, η μετανάστευση παραμένει ένα τραύμα, από την άλλη όμως ακούστε: «Σήμερα κλείνω έντεκα μήνες παραμονής στον ξένο τόπο. Τριακόσιες τριάντα πέντε μέρες είμαι κάτοικος αυτής της νέας χώρας που μας χάρισε δουλειά και μας χόρτασε ψωμί. Το δεύτερο ρούχο το γνώρισα εδώ, μαζί και το γεμάτο πορτοφόλι. Με τις οικονομίες μας καταφέραμε τις πρώτες καταθέσεις, χωρίς να στερούμε τη μηνιαία επιταγή στους γονείς μου».

–«Ομοιόμορφα, περιποιημένα δίπατα σπίτια στολίζουν κάθε δρόμο που τυχαίνει να είναι στον προορισμό μας. Ψάχνω για την ατέλεια, τη λάσπη, τη σκόνη και τη φτώχεια. Αυτός ο τόπος μοιάζει να συνήλθε τόσο γρήγορα από τη φωτιά του πολέμου».

Η Αντωνία, υποδέχεται μετά από λίγο καιρό τον άνδρα της το Χάρη και σε λίγο μένει έγκυος και γεννάει το πρώτο τους παιδί. Όλο το Χαιμ και η ελληνική παρέα γιορτάζει και χαίρεται. Άλλη μια ματαίωση όμως προκύπτει: Ο Χάρης ταξιδεύει στην Ελλάδα για την άρρωστη θεία του και εγκλωβίζεται εκεί,  γιατί εντωμεταξύ επιβάλλεται η δικτατορία της 21^ης Απριλίου. Ο Χάρης φυλακίζεται στο Γεντί Κουλέ. Το ζευγάρι χωρίζει με βίαιο τρόπο και η Αντωνία και η μικρή κόρη, η Αλεξάνδρα, μένουν μόνες για εφτά ολόκληρα χρόνια στη Γερμανία. Σε αυτό το διάστημα η Αντωνία έχει πάντα τον πρώτο λόγο και είναι αυτή που μεταφέρει με τη φωνή της τις εξελίξεις, τόσο στο μικρόκοσμό της, στη Γερμανία και στην Ελλάδα, όσο και τον απόηχο των μεγάλων γεγονότων. Ο κύκλος κλείνει με το τέλος της χούντας και την επιστροφή. Κανείς όμως δεν είναι πια ο ίδιος. Όλοι και όλα άλλαξαν. Το τέλος αποτελεί και μια καινούρια αρχή.

Όπως είπαμε, η συγγραφέας στήνει ολοκληρωμένους χαρακτήρες. Αποτυπώνει και ολοκληρώνει συγκεκριμένους τύπους  του μετανάστη, αγρότες, τα παιδιά των αγροτικών οικογενειών, όπως και τυπικούς, αλλά θετικούς χαρακτήρες γερμανών. Εκτός όμως από ολοκληρωμένοι οι χαρακτήρες της είναι και δυναμικοί αφού, εξελίσσονται στο πέρασμα του χρόνου, ειδικά οι γυναικείες φιγούρες, θυμίζοντας αρκετά το μοτίβο που ακολουθούν τα μυθιστορήματα ωρίμανσης. Πάνω απ’ όλα όμως όλες αυτές οι εξομολογήσεις, οι προσευχές, οι αναθεματισμοί και οι προσδοκίες, οι ματαιώσεις και οι λυγμοί, θα δημιουργήσουν έναν στέρεο μύθο αλλά και ένα ολοκληρωμένο χαρακτήρα, την Αντωνία, που ακουμπά επάνω σε ένα συλλογικό, γνωστό πλέον, μοτίβο του μετανάστη της δεκαετίας του 60. Η Έλενα όμως δεν αναπαράγει απλά αυτό το μοτίβο, γιατί, εμβαπτίζοντάς το σε συναισθήματα και συγγραφική ικανότητα, το μετουσιώνει σε διαχρονική φιγούρα, που αξίζει να την αγγίξεις με τη καρδιά σου, μια και η φωνή της λείπει από το σημερινό μας κόσμο .

Οι ενότητες που αφορούν τη ζωή και τις περιπέτειες της Αντωνίας ηρωίδας περνούν από το φίλτρο και τη φωνή της πάντα σε πρώτο πρόσωπο. Οι υπόλοιπες ενότητες, λιγότερες φυσικά, που αφορούν τον άντρα της, το Χάρη, που είναι μακριά της, είναι γραμμένες σε τρίτο πρόσωπο, δηλαδή μια κλασική παντογνωστική αφήγηση με έναν αφηγητή ουδέτερο, ίσως γιατί πρόκειται για μια μορφή που απουσιάζει, ενώ συμβαίνουν σημαντικά πράγματα γύρω του, ίσως όμως τελικά γιατί σε αυτές τις δύσκολες εποχές, είναι οι γυναίκες που έχουν πάρει τη ζωή στα χέρια τους.

Ναι, το Γκασταρμπάιτερ, η οδυνηρή φυγή, νοείται ως αυτοβιογραφικό τεκμήριο, και κάτι τέτοιο υπονοεί με ειλικρίνεια η Έλενα προκειμένου να επικοινωνήσει με τον αναγνώστη. Και τα καταφέρνει. Έσκαψε βαθιά σε μνήμες, αφηγήσεις και συναισθήματα και, αναδεύοντας αυτό το υλικό μέσα της, με τιμιότητα προς τον αναγνώστη, ευαισθησία και μεράκι κατόρθωσε να στήσει ένα έξοχο αφηγηματικό στιγμιότυπο, που αφήνει ελκυστικά μετέωρο τον αναγνώστη, μια και τον γεμίζει υπόνοιες, σκέψεις και προσδοκίες για το τι συνέβαινε στους ήρωες  πριν από τον χρόνο της αφήγησης αλλά και το τι θα τους προκύψει μετά. Σε αυτή την αναμέτρηση με το παρελθόν, το δικό της και της οικογένειάς της, επιλέγει τη λύτρωση μέσα από τη μετάπλασή των θραυσμάτων από βιώματα και μνήμες σε μυθοπλαστικό υλικό, κρυστάλλινο, ειλικρινές (να και γιατί προκύπτει ο υπότιτλος αληθινή ιστορία, που δε μοιάζει τελικά παράταιρος),  μια ανάγκη επικοινωνίας  τελικά με τον  ίδιο της τον εαυτό. Έναν εαυτό στον οποίο καταφέρνει -και γι αυτό λυτρώνεται- να σταθεί απέναντί του ως παρατηρητής κι ερμηνευτής, χωρίς ωστόσο να αποστασιοποιείται από τις συναισθηματικές της καταβολές. Ο συγγραφέας πρέπει ταυτόχρονα και να παρατηρεί και να βρίσκεται κοντά στον άνθρωπο. Δεν κάθεται πίσω από μια βιτρίνα περιγράφοντας ανθρώπινες καταστάσεις. Ο συγγραφέας πρέπει να είναι μέσα στον κόσμο, σα να έχει απέναντί του ένα φιλαράκι του και να τα λένε. Και σ’ αυτόν που έχει δίπλα του, το φίλο του τον αναγνώστη, δεν πρέπει να σηκώνει το κεφάλι πιο ψηλά απ’ το δικό του.

 Έλενα, σ’ ευχαριστούμε για το βιβλίο, που έγραψες, εύχομαι να ’ναι καλοτάξιδο και μην ξεχνάς ότι μας γέμισες προσδοκίες και πολλή περιέργεια για το τι ετοιμάζεις στη συνέχεια.

Δημήτρης Γουλής

Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας

dgoulis@gmail.com